Alle innlegg av Leif Skoje

Årsmøte 2019

                           Årsmelding for Hjartdal historielag 2018

Styret 2018
Svein Bakkalia, leiar
Torgunn Opsal,  nestleiar og sekretær                       
Borghild Hovde Brennekåsa, styremedlem
Gunvor Prestårhus, styremedlem
Audun Solberg, styremedlem
Torkjell Tjønn, styremedlem
Torkild H Mosebø, 1. varamedlem og kasserar
Torkel Hytta, 2. varamedlem

Valgkomite: Tone Stuvrud, Kari Haugen Skoland og Dag Krokaa.
Revisor: Torkjel Sletta.

Styret har hatt 9 styremøte og varamedlemmane har møtt på styremøta.
Vi har hatt 204 medlemmar pluss 3 æresmedlemmar i 2018. Dette er 2 færre enn fjoråret. 

Kontingenten har vore kr 300,- inkl. gratis årbok. Dette er det samme som førre året.
Rekneskapen er revidert pr 31.12.18 med ei omsetning på kr 244 817,89 og eit overskot på kr 33 098,04,-. Behaldninga er på kr 203 084.93 pluss 106 221,79 som tilhører tre særrekneskap.

Møter og arrangement
Årsmøtet blei halde på Løvheim Gjestehus i Sauland onsdag 7. mars med 40 medlemmar tilstades. Årsmelding og rekneskap blei gjennomgått og godkjent.
Borghild Hovde Brennekåsa, Gunvor Prestårhus og Audun Solberg var på valg i styret, i tillegg til Torkel Hytta som vara. Alle blei attvalgt. Styret konstituerer seg sjølv.   
Svein Erik Sletta i valgkomiteen hadde fråsagt seg attvalg. Nytt medlem i valgkomiteen blei valgt Dag Krokaa.
Revisor Ingebjørg Frøland Hagen hadde etter mange år fråsagt seg attvalg. Ny revisor blei valgt Torkjel Sletta.
Etter årsmøtet heldt Bergit Telnes eit interessant foredrag og viste lysbilde om bondeopprøret i Hjartdal i 1540.

foredragskvelden på Menighetshuset onsdag 18.april var det 52 personar tilstades. Svein Vetle Trae heldt foredrag og viste lysbilde med tema «Krig og motstand i Hjartdal 1940-45». Etter foredraget svara Trae  på spørsmål frå dei mange interesserte som viste at interessa for krigshistoria fortsatt er levande hos mange. Og sjølsagt var det kaffi og gode kaker å få i pausa.  

Siste styremøte før sommaren blei halde på Lien Fjellgard i Svartdal tysdag 19.juni. Etter møtet fekk styremedlemmane og partnarar svært god gardsmat og ei interessant omvisning og orientering om gardshistoria av vertskapet Mette og Tor Lien. Opphaldet var ei gåve til styret frå eit av medlemmene som takk for innsatsen, ei gåve vi er svært takksame for.

Murukleivkvelden onsdag 19. september var ein stor suksess med svært godt oppmøte på rundt 100 deltakarar. Ove Eriksen las frå boka si og fortalde levande om Murukleiven og tida han levde i. Ei utruleg historie om forbryterhøvdingen Tov Murukleiv på røvartokt og flukt og avgrunnen mellom fattig og rik i første halvdel av 1800 talet.
Halvor Langåsdalen song Murukleiv-visa og meisterspelemannen Alf Tveit, som har vunne Landskappleiken fleire gonger, spela m.a. slåtten Murukleiven. Hardingfelespel i toppklasse.
Og kakene og kaffen smaka.

Lanseringsmøtet av årboka onsdag 14. november samla 36 personar. Torgunn Opsal, Torkjell Tjønn, Leif Skoje og Audun Solberg las og fortalde frå artiklane sine. Gunnulf Sletta og Leif Skoje stod for fine musikalske innslag. Gunnulf Sletta spela m.a. slåtten ”Anton”. Og kakubaksten til Ingebjørg Opsal smaka like godt som alltid.
Telen hadde eit stort og fint oppslag om boka og innhaldet etterpå.  

Førjulskvelden med julemat på Tuddal høyfjellshotell blei også i år halde saman med «Kjerringkveldane» i Tuddal. Det var ikkje mindre enn 70 deltakarar tilstades på årets julearrangement tysdag den 4. desember, fleire kom med fellesbuss frå Hjartdal. Det har aldri vore så mange med på førjulskvelden før. Det er fint med stor interesse sjølv om vi var i overkant mange i år. Men alle fekk plass.
Kvelden blei som tidlegare like framifrå leia av Borghild Hovde Brennekåsa. Spelemannsprisvinnar og årets folkemusikar Anne Hytta stod for underhaldninga. Det er stort at saulandsbygda har fostra ein slik spelemann på hardingfele.  Eit framifrå spel som også ordførar Bengt Halvard Odden ga uttrykk for med takketale og ein stor blomsterbukett.  Kari Haugen Skoland takka for ein smakfull julemat med både tale og song. Det har som tidlegare berre vore skryt av maten å høyre etterpå.

Som fjoråret var også dette året historielaget å treffe på biblioteket kvar onsdag mellom kl 18 og 20. Frammøtet varierar, men det er stadig folk innom og praten går livleg.

Turar
Tur til Bergverksmuseet og Kongsberg kyrkje 26. mai. 32 personar var med på turen og fekk ei interessant omvisning på Bergverkmuseet og den skihistoriske utstillinga på Skimuseet. Etter ein kaffikopp på restauranten Big Horn viste den utflytta hjartdølen Trygve Dølen oss rundt i området rundt kyrkja som er den eldste delen av den gamle sølvverksbyen. Deretter fekk vi ei ny omvisning i den staselege Kongsberg kyrkje med 2500 sitteplassar og imponerande lysekroner og som blei avslutta med ein flott konsert på det gamle orgelet. Det var Kristin Flatland Solbu, opprinneleg frå Sauland, som spela. Før heimturen var det lunsj på Opsalgården og med muntre historiar frå Kongsbergtraktene som underhaldning til maten. 

Kveldstur til gravhaugane på Skoje onsdag 6. juni. Vi fekk sjå spor etter smie, kolgroper, fangstgrop og gravhaugar. 11 personar møtte og fekk ei interessant omvisning med Audun Solberg som omvisar og kjentmann.  

Årbok 2018, Hjartdalskalenderen 2019 og Kontaktbladet
Årbokkomite for Årbok 2018 har som før vore Svein Bakkalia, Torgunn Opsal, Leif Skoje og Torkjell Tjønn og samarbeidet i komiteen er like bra som tidlegare.
Årets bok var den åttande årboka og salget er bra. Boka er fortsatt gratis for medlemmene.  Prisen er kr 200 i utsalg og økonomien er god. Vi har bra med stoff og stadig nye forfattarar. Årboka er viktig i historielagets arbeid med lokalhistorie.

Kalenderkomite for Hjartdalskalenderen 2019  har vore leiar Torkel Hytta, Ivar T Dahl, Audun Solberg og Tone Stuvrud saman med Tor Djupedal og Synnøve Våle som var nye i komiteen i år.  Årets kalender er den 33 dje Hjartdalskalenderen. Kalenderen er populær og går med eit bra overskot. Prisen er kr 100.

Kontaktblad for Hjartdal historielag nr. 49 blei sendt ut i til alle medlemmane i mai saman med innbetalingsblankett for medlemskontingenten. Innhaldet var m.a. stoff om turen til Bergverksmuseet på Kongsberg i mai, ein kortversjon av Toralf Slettas karriere som musikar og om nokre bilde etter Mattis Omnes frå Vinjejubileet for 100 år sidan.  

Kulturminnene
Styret har sluttført møteserien om kulturminner etter dette opplegget:

1: Historikk om kulturminnevernet i Norge.
2: Riksantikvaren og kulturminnene.
3: Hjartdal kommune og kulturminnene.
4: Kulturminnene i Hjartdal. Freda og verneverdige kulturminner.
5: Registrering av kulturminner. Kulturminnesøk.
6: Historielagets arbeid med kulturminner.

Det er laga eit styrehefte etter same oppsett som diskusjonsopplegget. Vi tok for oss pkt 1, pkt 2, pkt 3 og pkt 5 på tre møter førre året. Møtet om kulturminnene i Hjartdal, freda og verneverdige kulturminner (pkt 4) blei halde i mai, om historielagets arbeid med kulturminner (pkt 6) i november.
På siste møtet blei det diskutert ei konkret prioritering og plan for kulturminnearbeidet i historielaget. Stikkord er bygdelister over kulturminner, Heddal mølle og Tuddal bygdetun og konsolidering under NIA (Norsk Industriarbeider museum), kommunal kulturminneplan, registrering av husmannsplassar, Su-Aabø, Badstugu i Gvammen og historielagets kulturminnefond.

Kulturminnefondet
Det hadde kome inn to søknadar til Kulturminnefondet innan fristen 1. april.  På styremøte 5.4.18 blei det løyva;
– kr 12000 til Audun Solberg til C-14 datering av jernslaggområde ved Skjessvatn og ein jernvinneomn ved Kovvatn. Fylkeskommunen har kosta denne dateringa i etterkant.
– Ein søknad blei utsett pga mangelfulle opplysningar.

Ingen av nye eller tidlegare prosjekt er sluttført og utbetalt i 2018.
Fondet er tilført kr 10 000 etter budsjettvedtak på årsmøtet i 2018. Fondets saldo er nå kr 61 967,29.

Registrering av gamle buplassar
Prosjektet med registrering av husmannsplassar har fortsatt i 2018. Torkel Hytta er prosjektleiar. Registreringa i Sauland og Tuddal er stort sett ferdig. I Hjartdal har registreringa fortsatt ikkje kome igang.
Skrivearbeidet om dei enkelte plassane i Sauland blir sluttført i løpet av vinteren slik at den første husmannsplassboka, boka om Sauland, vil vere klar for salg like før eller like etter sommaren.

Lokalhistorisk arkiv
Arbeidet med historielagets lokalhistoriske arkiv pågår fortsatt. Arkivet skal innehalde eit dokumentarkiv, eit fotoarkiv, eit lyd og filmarkiv og ei boksamling.  Saman med sjølve arkiveringa vil materialet bli digitalisert. Brev om etablering og plassering blei sendt utval for levekår og kultur i februar og kommunen ved rådmannen i mars. Etter mange forespørslar om svar blei det endeleg i desember underteikna ei avtale mellom kommunen og historielaget med løyve til å plassere arkivskåp i 2. høgda på biblioteket. 4 arkivskåp og eit sjalusiskåp er kjøpt inn og er nå på plass. Kostnad kr 28 481,25.Det har ikkje vore utført noko større arkiveringsarbeid dette året i påvente av plassering av nye arkivskåp.
Vi har blitt med i prosjektet Synleggjering av usynlege arkiv i Telemark, leia av Vest- Telemark Museum. Det blei halde eit førebuande møte med arkivar og prosjektleiar Per Ormestøyl frå Vest-Telemark Museum og arkivar Dag Andre Fiskum Velle frå NIA i november.   

Mølla-ny bruk
Frøydis H Skoje og Geir J Hagen er valgt som historielagets representantar i styret for stiftinga Mølla-ny bruk for perioden 2019-2020. Erling Wang er kommunens representant. Styret har mottatt stiftingas årsmelding og rekneskap for 2017 og desse er tatt til orientering.Frøydis H Skoje og Svein Bakkalia var på fleire møte i hausthalvåret med Norsk Industriarbeidermuseum (NIA) der tema har vore konsolidering av Heddal mølle under NIA.  Bjørn Rugaas frå Hjartdal kommune har vore tilstades på nokre av møta. Prosessen har gått parallelt med møter med Tuddal museumslag  og NIA om konsolidering av Tuddal museum. Forslag til avtaler blei nedstemt i kommunestyremøte i desember.

Bygdedagane
Historielaget var som vanleg til stades på Slåttefestivalen i Hjartdal 9. juni, på Bygdedagen i Tuddal 22.juli og på Bygdedagen i Sauland 1.september. Vi hadde eigen salgsbod med informasjonsmateriell og salg av bøker.

Andre saker
– Årsmøtet i Telemark historielag
Torgunn Opsal, Ingebjørg Opsal, Borghild Hovde Brennekåsa, Elling Michelet, Audun Solberg, Leif Skoje og Svein Bakkalia deltok på seminaret til Telemark historielag på høgskulen i Bø lørdag 14. april. Tema: Telemark i vikingtid og tidleg middelalder.

– DNT 150 år
Leif Skoje, May Britt Pedersen og Svein Bakkalia deltok på jubileumsarrangementet på Tuddal høyfjellshotell søndag 2.september. Historielaget var invitert av Notodden turlag til foredrag med Trond Aasland og Tor Nicolaysen.

– Lanseringsmøte for Bevaringsplan for privatarkiv
Torkild H Mosebø og Svein Bakkalia deltok på lanseringsmøtet for Bevaringsplan for privatarkiv i Telemark på Universitetet i Sørøst Noreg i Bø torsdag 20. september.

– Lokalhistorisk arkiv i Åmotsdal
Torkild H Mosebø, Leif Skoje og Svein Bakkalia deltok på åpningsarrangementet for lokalhistorisk arkiv i Åmotsdal måndag 19. november.  

– Ny scanner og prosjektor
Det er kjøpt inn ein scanner for digitalisering av 8 mm film med ein kostnad kr 5 157,16 og
ein berbar prosjektor til bruk på arrangement til ein kostnad på kr 10 374,84.

– Sosiale medier
I tillegg til den faste  nettsida vår legg vi ut bilde og meldingar om arrangement på historielagets sider på facebook.

– Gåver
Historielaget har fått ei bildebok og ein minnepinne med PDF fil til lokalhistorisk arkiv frå John Berge. Boka har han laga om handverksarbeidet til far sin, hjartdølen Hans Berge.
Og frå Torbjørn Lonar frå Skien har vi fått boka ”Eikermoungane”                                 

Styret i Hjartdal historielag

Svein Bakkalia
leiar

Årsmøtet Hjartdal historielag 2017

Regnskap- budsjett 2016        Budsjettforslag 2017   
Årsmelding 2016
Forslag til endring av vedtektene paragraf 8-Oppløysing

Vedtektene paragraf 8 vedtatt på årsmøtet 2016:

  • 8 – Oppløysing

Skal laget oppløysast, må dette vedtakast på årsmøte med 2/3 fleirtal.
Forslag om oppløysing må sendast via styret og gjerast kjent for medlemmene seinast 14 dagar før årsmøtet.
Ved oppløysing skal Hjartdal kommune overta det som laget eig, og disponere dette etter rådføring med Norsk Industriarbeidermuseum og Landslaget for lokalhistorie.

Forslag frå styret til årsmøtet 2017 ny paragraf 8:

  • 8 – Oppløysing

Skal laget oppløysast, må dette vedtakast på årsmøte med 2/3 fleirtal.
Forslag om oppløysing må sendast via styret og gjerast kjent for medlemmene seinast 1månad  før årsmøtet.
Vedtaket må stadfestast av eit ekstraordinært årsmøte og gjerast kjent for medlemmene seinast 1 månad før. Vedtaket må på nytt fattast med 2/3 fleirtal og vere einaste sak på møtet.

Ved oppløysing skal Hjartdal kommune overta det som laget eig, og disponere dette etter rådføring med Norsk Industriarbeidermuseum og Landslaget for lokalhistorie.

 

Stor myllekveld i Hjartdal

Det er ikkje mange bygdemyller att der kønnet blir mole på gamlemåten. Onsdag kveld kan du bli med Hjartdal Historielag til Hjartdal bygdemylle ved Egderudfossen, der myllaren Svein Våle vil vise oss korleis kønnet blir til mjøl i dag.

Mylla som ligg i bakken like før kyrkja er framleis i bruk og ligg på same staden der den gamle Veltekvenna låg. «Heile huset riste når kverna var i gang, men ho mol og mol hjartdølanes korn den eine generasjonen etter den andre, lenger attende enn nokon veit.», slik Halvor H. Sisjord har sagt det. Rett nok er vatnet som i tidlegare tider dreiv kvennesteinane nå erstatta med straum, men elles gjeng det meste føre seg som det alltid har gjort.

Og her kan du få kjøpt mjøl av myllaren, ekte byggmjøl frå ei tradisjonsrik bygdemylle, om du er interessert i det.

Etterpå er det byggmjølsgraut å få i den gamle Kyrkjekrinsen skule, som sjølvsagt er koka på mjølet frå bygdemylla.

Anne Langåsdalen, ei av bygdas ungjenter, har lova å ta med seg hardingfela si, Olav Tho vil fortelje om myllene ved elva i gamaltid og Halvor H. Sisjord vil lese om livet ved elva fram til idag. Så her skulle det bli litt av kvart for alle under grautmåltidet.

Vi vil og få ei fin overrasking i løpet av kvelden som vil avsluttast med ein konsert av Kjetil Flatland. Han syng og spelar på både saksofon og tangentar og har utdanning frå Norges Musikkhøgskule. Kjetil Flatland er av hjartdalsslekt og gav i 2015 ut den kritikarroste plata Ein song til deg. Folkemusikk og folketonen er viktig i musikken han spelar.

Vi trur dette vil bli ei stor musikkoppleving som avslutning på ein triveleg bygdekveld og håper mange vil finne vegen til mylla og det gamle skulehuset i Kyrkjebygda.

Hjartdal Historielag,

Svein Bakkalia

Ny haustsesong

Nærmare program for aktivitetene kjem snart, men du kan i alle fall rekne med at det er åpent hus på biblioteket på Saulandtunet kvar onsdag kl.18:00-20:00.

Bli med historielaget til Suigard Bondal – 25 juni!

Har du opplevd våren i Bondal og kulturlandskapet der når sommaren står for døra?
Har du vore på den gamle fjellgarden Suigard og sett deg om på det fantastiske gardsmuseet til Øystein Bondal, med små og store gjenstandar og reiskap som har fulgt garden i fleire hundre år? Kanskje du har vore her før, men berre må sjå alt dette enda ein gong?bondal_maleri
Da kan du bli med historielaget til Bondal lørdag 25.juni. Stiftinga Bondal bygdetun og Hjartdal historielag vil denne dagen syne deg rundt på den gamle garden og museet, vi har lapskaus og kaffi til salgs og eit program for dagen vi heilt sikkert trur du vil like.
Nils Bondal tar med seg fela si så slåttemusikk nok ein gong vil bli å høyre utover fjellbygda. Bent Nilsen tar turen frå stulen på Finnvollen og vil fortelje om bondalsbygda og kulturlandskapet. Kanskje vil vi til og med få høyre nokre av våre eldre synge ei eller fleire folkeviser og fortelje ei god historie frå gammal tid.
Vil du vere med på dette, må du melde deg på og bli med i bussen som går frå Hjartdal bygdesentral kl 10, Saulandtunet kl 10.30 og Bøen Camping kl 11. Sjølv om du også kan bruke privatbil vil vi gjerne ha flest muleg i buss pga parkeringa. Bussen går tilbake frå Bondal i 16-tida.
OBS! Ta med deg ein campingstol!

Påmelding tidlegast råd til Thor Tveiten 95 46 77 99, Svein Bakkalia 97 53 54 68 eller Torgunn Opsal 46 94 45 21.

Vellykka tur til Toin

Tirsdag 31.mai 2016 hadde 24 interesserte samla seg til ein kveldstur til den nedlagde husmannsplassen Toin i Reisjågrenda i Tuddal.
Ein tur til Steinsrud for å sjå bombekratera frå 1943 blei det også tid til.

Her kan du sjå ein del bilde frå turen

Årsmøtet

Årsmøtet er onsdag 9.mars kl 18:30 på Løvheim
Frist for innsendte forslag er fredag 4 mars til  svein.bakkalia@online.no 

Rekneskap 2015   Budsjettforslag 2016

Forslag til nye vedtekter

____________________________________

Årsmelding for Hjartdal historielag 2015

Styret 2015
Svein Bakkalia                        leiar
Torgunn Opsal                       sekretær
Borghild Brennekåsa             styremedlem
Torkjell Tjønn                       styremedlem
Audun Solberg                       styremedlem
Gunvor Prestårhus                styremedlem
Torkild H Mosebø                  varamedlem og kasserar
Torkel Hytta                          varamedlem

Valgkomite: Ivar T Dahl, Anne Tone Larsen og Svein Erik Sletta
Revisor: Ingebjørg Frøland Hagen

Styret har hatt 8 styremøte der varamedlemmane har møtt på styremøta.
Vi har hatt 180 medlemmar i 2015. Dette er høgaste medlemstalet på mange år og er ei  auke på 28 medlemmar frå fjoråret.

Kontingenten har vore kr 200,- inkl. gratis årbok.
Rekneskapen er revidert pr 31.12.15 med ei omsetning på kr 191 554,15 og eit overskot på kr 16 116,64.
Behaldninga er på kr 79 740,33.

Møter
Årsmøtet blei halde på Løvheim i Sauland 17 mars med 30 medlemmar tilstades.
Årsmelding og rekneskap blei gjennomgått og godkjent. Under valget gjekk Torkel Hytta ut av styret som fast styremedlem etter eige ønske. Han møter fortsatt på styremøta som varamedlem. Nytt styremedlem blei valgt Gunvor Prestårhus.
Etter årsmøtet heldt Trond Aasland frå Notodden historielag eit lysbildeforedraget «Sam Eyde-nøkkel til verdensarven» og gav eit fascinerande bilde av Sam Eyde og industribygginga tidleg på 1900-talet.

Tysdag 14 april blei det halde eit åpent møte på Nordbø pensjonat om Rikard Berge si innsamling av tradisjonsstoff i Hjartdal tidleg på 1900-talet . Foredragshaldar var konservator ved Telemarks museum Tor Gardåsen. Fordraget vekte stor interesse blant heile 42 frammøtte.

Siste styremøtet i vårhalvåret var 25 juni lagt til Tuddal bygdetun. Her fekk vi ei fin og grundig presentasjon av årets bunadsutstilling av Torkjel Sletta og Trine Kahrs. Etterpå benka vi oss på moldbenkane rundt langbordet i Reisjaastugu, den største stova på bygdetunet. Etterpå fekk vi oss ein matbit på Bøen kiosk og kafe. Ei flott våravslutning av styrearbeidet.  Historielagets 25 års jubileum blei feira på Nordbø pensjonat fredag 16 oktober med 45 påmeldte gjester. Anne Haugen Wagn heldt eit fint jubileumskåseri og det var musikkinnslag ved Torild M Skårdal som spela på ei gamal bondeharpe. Ei visegruppe frå Hjartdal med Kari Skoland, Dag Krokaa, Anne Haugan og Gunhild Dølen song og leia allsang. Og Dag Krokaa las dikt. Svein Erik Sletta knytte det heile saman på ein morosam og god måte.
Det blei servert reinsdyrsteik med viltsaus og fruktsalat med vaniljeis til dessert. Alt fall i god smak.
Ivar T Dahl, Torkel Hytta og Leif Skoje blei utnemnt til nye ærsmedlemmar i historielaget og fekk alle eit innramma diplom laga av kunstnaren og kalligrafen Borghild Telnes frå Seljord. Vi har fått tre æresmedlemmer Hjartdal historielag har all grunn til å vere stolte av.
Jubileumsfesten fekk også storfint besøk av ordføraren i Hjartdal kommune, Bengt Halvard Odden, som gav leiaren i historielaget ein stor blomsterbukett og gratulerte  med  25-årsjubileet.
Ordføraren og Ingebjørg Darrud, leiar i legatstyret, overaska forsamlinga med utnemning av Leif Skoje som mottakar av Tilla og Oles legat og Gudrun Hovdes legat på 15 tusen kroner. Han fekk eit diplom der innsatsen for musikklivet og Hjartdal musikkorps og arbeidet med å samle og formidle historisk materiale stod skrive. Vel fortent.

Onsdag 4 november viste vi bilde av Tov Reisjaa på biblioteket. Bildekvelden var annonsert på førehand og hadde fullt hus.

Førjulskvelden med julemat på Tuddal høyfjellshotell blei også i år halde saman med «Kjerringkveldane» i Tuddal. Årets julearrangemnt blei halde tysdag 1. desember med 68 deltakarar og som førre året med flott felespel og underhaldning av Knut Buen. Også i år har det vore mange fornøgde tilbakemeldingar frå denne kvelden.

Det faste lanseringsmøtet av årboka 18 november hadde omlag 30 personar til stades. Olav Tho, Ingunn Hovde, Aslaug Mosebø, Audun Solberg og Svein Bakkalia las og fortalde frå artiklane sine. Og Ingebjørg Opsal sin heimebakst smaka som vanleg fortreffeleg.

Som fjoråret er det også i vår og haust halde åpne historielagskveldar på biblioteket kvar onsdag mellom kl 18 og 20. Frammøtet har variert, men fleire har vore innom og praten og ideane blomstrar.

Turar
Lørdag den 7 mars var historielaget på tømmerhogst med dølahesten Gorm. Over 30 personar hadde møtt fram i heimeskogen til Torkel og Helle Gjerde på Øygarden i Sauland.
Torkel viste fram seletøy og reiskap og viste korleis Gorm klara tunge tømmerlass gjennom tett skog og nedover ei islagt slepe.
Praten gjekk lett rundt bålet der vi fekk servera kaffi frå storkjele og heimebaka kaku. Ein stor takk for ein fin dag i tømmerskogen til Gorm, Helle og Torkel!

Lørdag den 6 juni reiste  40 medlemmar på tur med buss til Vest-Telemark museum i Eidsborg og til Dalen hotell. I Eidsborg fekk vi omvisning i Eidsborg stavkyrkje og på bygdetunet. Det blei også tid til ein runde i utstillingane på museet før turen gjekk vidare til hotellet på Dalen. Her fekk vi servert ein betre lunsj og fekk høre ein av dei tilsette fortelje frå hotellets historie.

Haustens lokalhistoriske tur var  annonsert og planlagt til Toin i Tuddal onsdag den 2 september. Turen måtte desverre avlysast pga uver og er utsett til seinare.

Årbok 2015, Hjartdalskalenderen og Kontaktbladet
Årbokkomite for Årbok 2015 har som før vore Svein Bakkalia, Torgunn Opsal, Leif Skoje og Torkjell Tjønn.
Årets bok var den femte årboka og hadde eit større sidetal pga 25 års jubileet vårt. Salget har vore betre enn tidlegare. Boka er fortsatt gratis for medlemmene og er ikkje sjølvfinansierande. Økonomien er likevel god.
Arbeidet i årbokkomiteen går fortsatt godt og det virkar som lokalsamfunnet set stor pris på årboka vår. Stadig nye forfattarar melder seg på og årboka er  sentral i historielagsarbeidet.

Kalenderkomite for Hjartdalskalenderen 2016 har vore  Ivar T Dahl, Ingunn Hovde, Torkel Hytta, Audun Solberg og Tone Stuvrud. Kari Skoland er ny i nemnda og erstattar Ragnhild Bekkhus som har gått ut etter eige ynskje.  Den populære kalenderen har god tilgang på gamle bilde og går med eit solid overskot. Prisen er i år auka til kr 100.

Kontaktbladet nr46 blei sendt ut i mai saman med innbetalingsblankett for medlemskontingenten. Innhaldet var m.a. stoff om Reisjaasamlinga, 25-års jubileet og turen til Vest-Telemark, pluss organisasjonsstoff.

Reisjaasamlinga
Bevaring av samlinga etter Tov Reisjå er sluttført i løpet av 2015. Dette arbeidet tok historielaget initiativ til i eit brev til Hjartdal kommune i juni 2015. Vi oppfordra i brevet kommunen til å ta kontakt med NIA for å få samlingen overført dit.
Torgunn Opsal og Audun Solberg har vore historielagets representantar i styringsgruppa for prosjektet og Guro Nordby, arkivar hos NIA, har stått for arkiveringsarbeidet. Prosjektet blei finansiert av Hjartdal kommune og Hjartdalbanken saman med NIA.
Styret fekk presentert det ferdige arkiveringsarbeidet på Vemork den 28 september og prosjektet blei avslutta med ei utstilling i Hjartdalbanken. Utstillinga blei åpna med eit arrangement i banken 10 november, der m.a. ordførar og banksjef saman med Guro Nordby og Kjetil Djuve frå NIA var til stades. Etter bevertning blei åpningsarrangementet avlutta med eit foredrag av Ivar T Dahl.
Telen hadde i etterkant eit større oppslag om utstillinga og eit tosiders bildeoppslag frå Reisjåsamlinga.
Samlinga ligg nå på Arkivportalen på nettet.
Styret i historielaget er stolte og glade for at Reisjaasamlinga nå er sikra for ettertida.

Registrering av gamle buplassar
Prosjektet med registrering av husmannsplassar har fortsatt i 2015. Torkel Hytta er prosjektleiar. Registreringa i Sauland og Tuddal har kome langt og eit arbeid med å legge plassane inn på kart er igang. Det er ikkje tatt standpunkt til kva form ei publisering av materialet skal få.

Lokalhistorisk arkiv
Arbeidet med historielagets arkiv har vore ei viktig sak for styret det siste året. Styret har behandla eit opplegg for arkivarbeidet som blir gjennomført i kontakt med arkivarar ved NIA. Arkivet som inneheld eit dokumentarkiv, eit fotoarkiv, eit lyd og filmarkiv og ei boksamling, er i ei oppstartfase, men vi er godt igang. Saman med fysisk arkivering pågår eit arbeid med å få materialet digitalisert.

Andre saker
– Mølla-ny bruk.
Historielagets styrerepresentantar er Frøydis H Skoje og Geir Hagen. Det har vore fleire møter dette året for å avklare møllas framtid.
28.4.15 var Frøydis H Skoje, Svein Bakkalia og Bjørn Rugaas i møte med direktør for NIA, Runar Lia. Vi fekk positive tilbakemeldingar på eit forprosjekt for videre avklaring. I brev av 28.4.15 frå Runar Lia visast  det til styrebehandling og ei beslutning der NIA ikke vil arbeide vidare med ei overtaking nå, men at ei evt overtaking må vurderast som ei samla løysing på museumsida i Hjartdal der kommunen er involvert.
22.9.15 var Frøydis H Skoje og Svein Bakkalia i møte med stadsutviklar Stefan Langfors og Bjørn Rugaas frå  kommunen for å avklare kommunens rolle. Det var enighet om at møllas driftutgifter burde inn på kommunens budsjett for 2016. Søknad bør ligge klar om dei evt 5 mill som blir utløyst for utvikling av Omnesfossen-området ved eit ja til kraftutbygging.

– Rydding av gamle ferdselsvegar.
Notodden Turlag har overtatt rydding og merking av turstiar i Hjartdal kommune. I møte 5.3.15. der Torkel Hytta, Ove Bakka og Ole Eivind Næssen frå Hjartdal historielag og Ottar Kaasa og Tor Ingebretsen var til stades var det enighet om ei avtale om overtaking av 5 turstiar, pluss 2 aktuelle turstiar. Avtala blei godkjent av historielaget i styremøte 9.4.15.

– Bygdedagane.
Historielaget var til stades på bygdedagane i Tuddal og Sauland og ved Slåttefestivalen i Hjartdal med informasjonsmateriell og salg av bøker.

– Kulturminnefondet.
Det blei i styremøte 9.4.15 løyva kr 4000,- frå Kulturminnefondet til dekning av C14 datering av funn ved ei tidlegare smie ved Skoje. Beløpet har ikkje kome med i rekneskapen for 2015. Overføring frå fondskonto til driftskonto vil bli gjort i 2016.
Det hadde ikkje kome inn andre søknader til fondet innan fristen.

– Torkel Hytta og Svein Bakkalia var til stades ved åpninga av Telemarksarkivet på Høgskolen i Bø den 1.10.2015.

– Det er kjøpt inn ein ny skrivar og montert prosjektor i taket på biblioteket.

– I styremøte 9.4.15 blei det løyva kr 5000,- i støtte til Svein Vetle Trae si bok: Lamplight. Krig og motstand i Notodden/Øvre Telemark 1940-45.

– Brev
1) Brev frå historielaget til konsesjonsavd i NVE med dato 22.9.15, om revisjon av konsesjonsvilkåra ved hjartdølareguleringa, der vi ba om midlar til arkeologiske undersøkingar ved Breivatn og Skjessvatn. I brev frå advokatfirma Lund og co visast det til at det er grunnlag for å utløyse midlar på over 3 mill kroner til dette.
2) Brev frå historielaget til kommunen med dato 3.12.15 der vi ba om at biblioteket i Hjartdal må oppretthaldast og utviklast.

Styret i Hjartdal historielag
Svein Bakkalia
leiar

 

Årboka for 2015 er klar

Onsdag 18.november kl.19:00 kan du møte opp på biblioteket i Sauland og få presentert den nye årboka.

Som vanleg er det eit variert utvalg av artiklar i boka. Dessutan er boka ekstra stor – det er jubileumsår. Laget er 25 år og det er årbok nr.5.

Boka kan bestillast på epost.

omslag_2015

 

Vi feira oss sjølve!

25aarVi markerte 25-årsjubileet til HHL med fest på Nordbø Pensjonat fredag 16.oktober.

Her hadde vi eit stort program både fagleg og underhaldande. Og ikkje minst blei det gjort ære på medlemmer som har utmerkt seg med innsats for laget og lokalhistorien. Ivar T.Dahl, Torkel Hytta og Leif Skoje mottok kvar sitt flotte diplom som bevis for at dei nå er æresmedlemer i laget. Sistnemnde mottok også Tilla og Oles legat og Gudrun Hovdes legat for bl.a. historielagsarbeid denne kvelden.

Sjå nokre bilde på ei side i den nye årboka. (Foto: Frøydis Hagene Skoje)

Vi gratulerer alle våre medlemmer med 25 årsjubileet!

 

Tur til Vest-Telemark – bli med!

Vil du bli med Hjartdal historielag på tur?
Turen i år gjeng til vest-Telemark Museum i Eidsborg og til Dalen Hotell laurdag 6.juni.
Vest Telemark Museum er eit flott museum med heilt spesielle samlingar som er vel verde å få med seg. Her finst gjenstandar av høg kvalitet og alder som fører oss attende i tida da folk levde med soger og segner og skapte kunstverk i den tradisjonen. Dette er rikeleg representera her på museet.
Eidsborg stavkyrkje ligg i same området som museet. Kyrkja som er frå 1200 talet og inneheld helgenbiletet av St. Nikolaus eller Nikuls som bygdefolk kalla han.

Vi vil få omvising i samlingane og i Eidsborg stavkyrkje. Etterpå gjeng turen til Dalen Hotell. Der blir vi servera lunsj og under kaffien etterpå får vi eit historisk kåseri.
Prisen for omvising på museet og i kyrkja, samt servering på Dalen Hotell er 375,-kr.
Bussen kjem i tillegg, men der er ikkje prisen klar enno.
Bussen vil dra frå Sauland klokka 09.00.

Synes du dette høyrest bra ut så kan du melde deg på til
Svein Bakkalia tlf: 97535468 eller Torgunn Opsal tlf: 46944521

Rikard Berges samling på nett

Jeg har funnet frem noen lenker til det jeg snakka om på møtet i
Hjartdal historielag. Via disse kan en gå inn og finne både Rikard Berges
materiale og de ulike registrene til samlinger og arkiv. Lenkene kan
videresendes til medlemmer av historielaget som måtte være interesserte og
som vil være litt forberedte på forhånd.
Den første lenka er til Arkivportalen, som er en fellesside for arkiver i
Norge. Her ligger Telemark Museums arkiver og blant disse registre til
Rikard Berges handskriftsamling. Selve materialet ligger på Telemarkskilder,
som er en side under Høgskolen i Telemark.

Tor Kjetil Gardåsen

http://arkivportalen.no/side/sok/avansert?enkeltSok=true&sokeVerdi=TELEMARK%2BMUSEUM

______________________________________________________________________

Her klikker dere på den store ruta der det står digital kopi. Da kommer det
opp en fortløpende fortegnelse over innholdet i de ca. 800 skrivebøkene.
Første tall er bok nr. (Berge har nummerert bøkene med romertall). Det neste
tallet er sidenummer i boka. Dette er en dataliste med over 13 000
innførsler). Den er skrevet inn etter en håndskrevet liste som ble ført
fortløpende av Velle Espeland ved Norsk Folkeminnesamling da han kopierte
materialet i begynnelsen av 1970-åra.
Det foreligger 3 fotostatkopier av materialet, en ved lokalhistorisk
arkiv i Vinje kommune (Rauland), en ved Norsk Folkeminnesamling i Oslo og en
som tilhører Berges etterkommere (ligger på Telemark Museum). Halvor
Landsverk sørget for at materialet ble kjøpt inn fra arvingene ved hjelp av
bevilgninger fra Norsk Kulturråd og Telemark fylke etter Berges død i 1969.

Det kommer først opp en liste i PDF-format. Det første bildet har svært
liten skrift og må forstørres for å kunne leses. Jeg synes 600% er passe.

Det er mulig å foreta søk i lista på bestemte ord, navn osv. De treffene
en får inneholder boknr. og sidenr. For å finne nedskriften må en så gå
videre til selve originalmaterialet, som ligger på Høgskolen i Telemarks
nettsider.

http://arkivportalen.no/side/arkiv/detaljer?arkivId=nb-TEMU_arkiv000000000176

________________________________________________________________________

Vi er nå inne på Høgskolen i Telemarks nettsider. Det er her vi finner selve
materialet i form av a) bøkene og b) Rikard Berges egne registerbøker.
Høgskolen på Notodden har i løpet av de siste årene scannet alt Rikard
Berges materiale. Det omfatter de ca. 800 skrivebøkene og de ca. 100 av
Rikard Berges egne registerbøker, trolig rundt 50 000 sider. Det er en
imponerende scannejobb.

I dette bildet klikker dere på TITLER. Da sorteres alle bøkene etter nummer.
(Vær oppmerksom på at det kommer noen løse, feilsorterte bøker først, før
det begynner på bok nr. 1. Jeg håper Høyskolen får ryddet opp i dette og får
alle på rett plass, slik at bok nr. 1 blir den første i sorteringen). Vær
videre oppmerksom på det lille hjulet til høyre. Der kan en velge hvor mange
bøker som skal komme opp av gangen. Det kan være fordel å velge 100,
ettersom det da går fortere å bla seg gjennom materialet, særlig hvis en
skal finne en bok med et høyt nummer.

Dersom det er en bok (med romertall) som er aktuell å se, klikker dere på
denne.
Nå kommer det opp et bilde av den aktuelle boka. Her klikker dere der det
står åpne og romertall. Da kommer scanningen av hele boka opp.

Det kan ta lang tid å få åpnet boka fordi filene er ekstremt tunge. Til å
begynne med er ruta bare hvit.

Jeg vil anbefale å legge inn alle de sidene dere åpner i favoritter, så er
de lettere å finne tilbake til.

https://www.telemarkskilder.no/handle/123456789/1921/browse?type=title
http://www.telemarkskilder.no/handle/123456789/1921

_____________________________________________________________________

En annen side er digitalt museum, hvor det er mulig å søke på bilder og
gjenstander.

http://digitaltmuseum.no/